Bezpieczeństwo obrotu gospodarczego i jego uczestników narażone jest między innymi ze strony sprawców przestępstw popełnianych z wykorzystaniem cudzej tożsamości. Kradzież tożsamości nie jest jedynie problemem wirtualnym i często ma także miejsce w świecie realnym. Podszywanie się pod kogoś innego stanowi jeden ze sposobów na wyłudzenie kredytów. Według raportu InfoDOK przygotowanego przez Związek Banków Polskich za III kwartał 2012 r., łączna kwota udaremnionych prób wyłudzeń kredytów w tym kwartale wyniosła ok. 98 mln złotych. Rekordzista z województwa mazowieckiego próbował wyłudzić kredyt na kwotę 20 milionów złotych. Z całym raportem można zapoznać się tutaj: Raport infoDOK. Jednym z narzędzi, które pomagają zapobiegać wyłudzeniom kredytów jest System DZ.

System DZ – jak działa?

System DZ, czyli DOKUMENTY ZASTRZEŻONE funkcjonuje od 1996 r. Jest to elektroniczny system wymiany informacji na temat zastrzeżonych dokumentów stworzony przez banki. Pomaga on zapobiegać oszukańczym transakcjom.

System DZ służy do zastrzegania dokumentów tożsamości osób, które je utraciły najczęściej na skutek kradzieży czy zgubienia. Utracone dokumenty mogą posłużyć sprawcom przestępstw do różnych celów. Kradzież tożsamości może mieć bardzo negatywne skutki dla osoby, której dotyczy. Dokumenty mogą być wykorzystane nie tylko w systemie bankowym do wyłudzeniu kredytów czy pożyczek, wypłaty pieniędzy z kont, prania brudnych pieniędzy, ale również do innych przestępstw popełnianych na szkodę ich byłego posiadacza np. kradzieży wypożyczonych rzeczy, wynajmowania nieruchomości, zakładania firm mających na celu wyłudzenia zwrotów podatków. Według raportu, który przywołałem na wstępie obecnie w Systemie DZ zastrzeganych jest ponad 300 dokumentów dziennie.

Zastrzeżenie dokumentów w bazie Systemu DZ ogranicza możliwości posługiwania się nimi w obrocie gospodarczym. Główną rolę w funkcjonowaniu Systemu DZ odgrywają banki. Dokumenty można zastrzec w oddziałach bankowych na terenie całej Polski (na chwilę obecną w około 22.000 placówkach). Będąc klientem jakiegoś banku, możesz to zrobić w każdym oddziale, który wchodzi w skład jego sieci. W niektórych bankach można zastrzegać także dokumenty nie będąc klientem żadnego banku.

Lista dokumentów, jakie mogą być zastrzegane w Systemie DZ obejmuje rozmaite dokumenty tożsamości, takie jak:

dowód osobisty,
prawo jazdy,
paszport,
dowód rejestracyjny,
karta pobytu,
książeczka wojskowa.

Ponadto w Systemie DZ można także zastrzec utracone karty płatnicze.

Co istotne, System DZ ma bardzo duży zasięg działania, ponieważ mogą z niego korzystać nie tylko banki, ale także inne instytucje oraz podmioty, które w ramach swojej działalności identyfikują osoby na podstawie dokumentów tożsamości, np.:

SKOKi,
agenci rozliczeniowi,
agencje nieruchomości,
firmy leasingowe,
firmy udzielające pożyczek,
kancelarie prawne,
kancelarie notarialne,
operatorzy pocztowi,
operatorzy telefoniczni,
pośrednicy finansowi,
przedsiębiorcy udzielający kredytów kupieckich,
sprzedawcy internetowi,
hotele,
wypożyczalnie.