Jestem zły. Sposób w jaki w niektórych mediach mówiło się o samobójstwie aktora jest skrajnie nieodpowiedzialny.

To, w jaki sposób informuje się o śmierci z własnej ręki ma znaczenie. Jeśli zrobi się to niepoprawnie – konsekwencje mogą być poważne. Odpowiedzialność powinna być tutaj priorytetem, nie poczytność. Tragiczna wiadomość może być dobrą okazją do zrobienia czegoś dobrego: zwiększenia świadomości społecznej. Szkoda, że tym razem jej nie wykorzystano.

Efekt Wertera

Znana chyba wszystkim książka „Cierpienia młodego Wertera” niedługo po swojej publikacji w roku 1774 została zakazana w niektórych krajach. Powodem był pogląd, że książka przyczyniła się do wzrostu samobójstw wśród młodych ludzi naśladujący samobójstwo bohatera.

Na przestrzeni lat wiele badań potwierdziło silny związek pomiędzy donoszeniem o samobójstwach w mediach a następującym po takich wiadomościach wzroście liczby samobójstw. Takie samobójstwa naśladowcze (imitacyjne) znane są właśnie jako Efekt Wertera. Nie ma dziś wątpliwości, że sposób, w jaki mówi się o takich wydarzeniach ma realny wpływ na ich liczbę (zajrzyjcie chociażby do tej publikacji, tabele od strony 202).

Szczególnie silny wpływ mają historie z udziałem sławnych osób – jak w tym przypadku. W badaniach przyglądających się samobójstwom  z udziałem gwiazd czy polityków wykrycie efektu Wertera jest 14 razy bardziej prawdopodobne niż w innych przypadkach.

W przeszłości do samobójstw naśladowczych doszło na przykład po śmierci japońskiego muzyka hide, gitarzysty X Japan. Record należy jednak do Marylin Monroe. W miesiącu śmierci gwiazdy (sierpień 1962) zanotowano 303 dodatkowych samobójstw w Stanach – 12% więcej niż zwykle w tym miesiącu. Ogólnie można powiedzieć, że duży rozgłos w mediach przyczynia się do wzrostu 2.51% w częstotliwości samobójstw.

Jak mówić o samobójstwie w mediach?

Zagrożenie jest realne. To dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO; w Polsce przy udziale Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego) opracowała jasne wytyczne dla pracowników mediów informujące, w jaki sposób mówić o samobójstwie tak, aby nie zaszkodzić. Dokument jest krótki, przejrzysty i dostępny po Polsku, za darmo, pod tym linkiem.

Tagi: śmierć, media, efekt Wertera, samobójstwo, WHO, przekaz.